INTERVIEW: EDGAR IÉ


‘ALLEEN ALS IK VOETBAL BEN IK GELUKKIG’

Edgar Ié (25) legde een lange reis af om uiteindelijk dit seizoen speler van Feyenoord te worden. ‘Deze club zal altijd in mijn hart blijven.’

Een grote prater is Edgar Ié nooit geweest. Vraag dat maar aan zijn beste vriend Mama Embalo, die tegenwoordig samenwoont met de verdediger in Rhoon. Hij zal bij die vraag beginnen te lachen en terugdenken aan de laatste weken van Edgar Ié bij de Franse club Lille in seizoen 2018-2019. In die tijd slaagde Ié erin om zelfs tegen zijn beste vriend, die toen ook in Lille woonde, wekenlang te zwijgen. Elke dag reden ze samen van en naar de training, maar gedurende de ritten van bijna een half uur spraken de twee letterlijk geen woord met elkaar.

Zelfs een ‘goedemorgen’ of ‘fijne avond’ bij het in- of uitstappen zat er vaak niet in, laat staan dat Mama Embalo in die periode ooit een glimlach op het gezicht van zijn vriend kon ontdekken.
De stiltes in de auto zeiden veel over de waarde die voetbal heeft in het leven van Edgar Ié. Nadat hij in zijn eerste seizoen onder trainer Marcelo Bielsa nog veel aan spelen toekwam bij Lille, was hij na een trainerswissel op de bank beland en had hij nauwelijks nog uitzicht op speeltijd. Die situatie maakte hem naast diepongelukkig ook nog zwijgzamer dan gebruikelijk. ‘Als voetballer hoor je te genieten van het spel,’ zegt hij. ‘Dat deed ik bij Lille niet meer. Als ik niet speel, ben ik ongelukkig. Alleen als ik voetbal, ben ik gelukkig.’

Deze middag zit hij op een hoge kruk in de perskamer van De Kuip, de capuchon van zijn trui over zijn hoofd getrokken. Tijdens de korte zinnen die hij spreekt, richt hij zijn ogen vaak naar beneden, alsof hij op het tafelblad voor hem misschien een antwoord op de gestelde vraag kan ontdekken.

Hij vertelt over de wijze waarop voetbal zijn levensloop tot dusver heeft bepaald. Ié was nog maar een jaar of veertien toen hij zijn geboorteland Guinee-Bissau verliet om zijn voetbalgeluk te gaan beproeven in Portugal. Daar werd hij herenigd met zijn vader, die al eerder naar Europa was getrokken en in Lissabon werkte als metselaar. Hij stuurde regelmatig geld naar zijn familie in zijn geboorteland, waardoor zij konden voorzien in hun levensonderhoud.

PASPOORT


Naam:
Edgar Miguel Ié

Geboortedatum:
1 mei 1994

Geboorteplaats:
Bissau, Guinee-Bissau

Edgar Ié


‘Ik kan niets slechts vertellen over Guinee-Bissau, omdat het me daar nooit aan iets heeft ontbroken’

CARRIÈRE


2007-2012
Sporting Lissabon (jeugd)

2012-2015
FC Barcelona B

2015-2017
Villarreal B

2017
Belenenses

2017-2019
LOSC Lille

2019
FC Nantes (huur)

2019
Trabzonspor

2019-heden
Feyenoord (huur)

Zelf groeide Edgar Ié op bij zijn tante, de zus van zijn op jonge leeftijd overleden moeder. Hoewel hij vanzelfsprekend veel verdriet had om het gemis van zijn moeder, komen er nu vooral mooie herinneringen boven als hij terugdenkt aan zijn jeugd in zijn geboorteland, waar hij woonde in de hoofdstad Bissau. ‘Samen met mijn drie broers en twee zussen waren we veel aan het spelen, ik voetbalde vaak op straat. Voor mijn gevoel heb ik een normale jeugd gehad, we deden de normale dingen die kinderen doen.’

In zekere zin was de familie daarmee een uitzondering in hun geboorteland. In Guinee-Bissau groeien ook nu nog veel kinderen op in barre armoede, wat niet los is te zien van de beladen geschiedenis van het land. Sinds Portugal in 1974 de onafhankelijkheid erkende van de voormalige kolonie aan de Afrikaanse westkust, is het er zelden rustig geweest. De recente historie van Guinee-Bissau bestaat uit een aaneenschakeling van staatsgrepen, complotten en geweld. In 1998, vier jaar nadat Edgar Ié werd geboren, bevond het land zich na een militaire opstand nog elf maanden lang in staat van burgeroorlog. Ook tegenwoordig is de politieke situatie er instabiel. Guinee-Bissau wordt tot de allerarmste en minst democratische landen ter wereld gerekend. De helft van de bevolking is analfabeet, voor een groot deel van de mensen zijn elementaire levensbehoeften zoals voldoende voedsel of toegang tot schoon drinkwater allerminst vanzelfsprekend.

Voor Ié is de situatie in zijn thuisland bepaald niet zijn favoriete gespreksonderwerp. ‘Van de burgeroorlog heb ik niet veel meegekregen,’ vertelt hij bijna op fluistertoon, terwijl hij heen en weer schuift op zijn kruk. ‘Ik was te jong, weet er daarom weinig meer van. De oorlog heeft weinig invloed gehad op mijn leven en ik denk dat hetzelfde geldt voor mijn familie. Ik kan niets slechts vertellen over Guinee, omdat het me daar nooit aan iets heeft ontbroken, met dank aan het geld dat mijn vader naar ons stuurde. Het slechte leven dat veel mensen daar hebben, heb ik persoonlijk nooit meegemaakt. Ik weet dat er veel mensen zijn in Guinee die niets hebben, maar daar behoorde onze familie niet toe.’

Het is juist dat grote contrast dat maakt dat Ié het tegenwoordig lastig vindt om terug te blikken op zijn jeugd, zo had zijn goede vriend Mama Embalo al aangekondigd. De verdediger weet dat er ook tegenwoordig nog veel mensen in zijn geboorteland hulpbehoevend zijn en dat hij in die zin bevoorrecht is omdat hij zonder zorgen is opgegroeid. Alles wat hij er verder zelf over zou zeggen, zou voelen alsof hij de mensen die het minder hebben of hadden dan hij tekort zou doen.

BEVOORRECHT

Bevoorrecht voelt Ié zich ook door zijn talent voor voetbal, waardoor hij in 2006 de kans kreeg om naar Portugal te gaan, als eerste stap op weg naar een carrière als prof. ‘Iedereen weet dat de mogelijkheden in Europa groter zijn dan in Guinee-Bissau, al is het triest om dat te moeten vaststellen,’ zegt hij. ‘Mijn familie vond dat ik deze kans moest grijpen en naar Portugal moest gaan. Het was een moeilijke beslissing, omdat ik op jonge leeftijd familie en vrienden achterliet en naar een vreemd land ging, maar ik ben nu vooral gelukkig dat ik destijds die beslissing heb gemaakt.’

Papa Ié op bezoek tegen Porto

De vader van Edgar Ié is nog steeds woonachtig in Portugal. Eerder dit seizoen kwam hij voor het eerst over naar De Kuip voor de thuiswedstrijd van Feyenoord tegen FC Porto. Hij had nauwelijks een beter moment kunnen kiezen om naar Rotterdam te komen, want hij zag Feyenoord met zijn zoon in de defensie een sterke wedstrijd spelen en de Portugese topclub met 2-0 verslaan. ‘Hij was erg onder de indruk van de sfeer en het stadion, hij vond het geweldig,’ zegt de verdediger. ‘Ik heb verder nog elke dag contact met hem, net als met mijn broer en met mijn tante. Natuurlijk is het soms moeilijk om hen te moeten missen, maar het helpt dat we vaak kunnen bellen met elkaar.’

Ié kwam terecht bij de kleine club AD Oeiras in het district Lissabon. Daar werd hij al binnen twee weken opgemerkt door Sporting Lissabon en kreeg een plek in de befaamde jeugdopleiding van de club aangeboden. ‘Ik heb goede herinneringen aan de tijd bij Sporting, ook omdat ik de kans kreeg om naar school te gaan. ’s Ochtends zaten we in de schoolbanken, ’s middags gingen we trainen. Op school heb ik Mama Embalo leren kennen en daar zijn we bevriend geraakt. De mensen van de club hebben me goed geholpen. Ze hebben me de kans gegeven om me als voetballer te ontwikkelen, maar ook als persoon. Op de academie ben ik de persoon geworden die ik nu ben.’

Ié reikte bij Sporting tot het hoogste jeugdteam, maar werd voordat hij de stap kon maken naar de eerste selectie weggekocht door FC Barcelona. Scouts van die club hadden hem aan het werk gezien tijdens een wedstrijd tegen Internazionale en waren dermate onder de indruk dat hij in 2012 een contract en een plek in het B-elftal van de club kreeg aangeboden. Opeens stond de Ié daardoor dagelijks op het trainingsveld met spelers als Sergi Roberto, Rafinha en Gerard Deulofeu. ‘Ik ben in mijn eentje naar Barcelona gegaan, maar mijn vader kwam me af en toe opzoeken. Ik had daar gelukkig wel een goede vriend met wie ik altijd samen was, waardoor ik me niet alleen voelde. Het was niet makkelijk om de manier van voetballen van Barcelona onder de knie te krijgen, maar ik slaagde er toch in om mezelf steeds te verbeteren. Ik heb daar op een heel hoog niveau kunnen trainen en uiteindelijk veel wedstrijden gespeeld in de Segunda División.’

Zijn absolute hoogtepunt bij de club volgde in december 2014, toen Ié als invaller zijn officiële debuut maakte in het eerste elftal, in de bekerwedstrijd tegen Huesca. Hoewel veel van de bekende sterren ontbraken bij Barcelona, stond hij uiteindelijk een klein halfuur op het veld tussen grote namen als Marc-André ter Stegen, Andrés Iniesta en Marc Bartra. ‘Het was een groot moment in mijn leven,’ zegt Ié. ‘Voor zover ik weet was ik de eerste speler uit Guinee-Bissau die debuteerde voor FC Barcelona, dat maakte me heel trots. Uiteindelijk is het voor mij bij die ene wedstrijd in het eerste elftal gebleven. Ik ben daar niet teleurgesteld over, ik ben vooral blij dat ik die minuten heb gekregen. Ik zal dat moment altijd blijven herinneren.’

REIS

Zijn vertrek bij Barcelona in 2015 betekende het startschot voor een reis kriskras door Europa, waarbij hij nooit veel langer dan een jaar voor dezelfde club speelde. Ié stond achtereenvolgens onder contract bij Villarreal (Spanje), Belenenses (Portugal), Lille (Frankrijk), FC Nantes (Frankrijk) en Trabzonspor (Turkije), al zette hij uiteindelijk nooit voet in het stadion van die laatste club. Nog voordat hij ook maar één training had afgewerkt, werd hij al verhuurd aan Feyenoord, omdat Trabzonspor volgens de Turkse regels te veel buitenlanders in de selectie had.

Edgar Ié


‘Feyenoord is de eerste club waar mijn naam zo massaal gescandeerd is’

Edgar Ié


‘Ik weet dat ik voor veel mensen in mijn thuisland een voorbeeld ben’

Hoewel de verdediger in Rotterdam al binnen twee dagen na zijn presentatie debuteerde in De Kuip, in de thuiswedstrijd tegen FC Utrecht (1-1), en vervolgens regelmatig aan spelen toekwam, hield hij gemengde gevoelens over aan de eerste maanden van het seizoen. ‘Puur persoonlijk ben ik tevreden omdat ik weer aan voetballen toekwam. Als team ging het alleen niet zoals we wilden. Het deed ook pijn dat Jaap Stam moest vertrekken. De resultaten werkten niet in zijn voordeel. Ik had zelf een goede relatie met hem, ook al was het moeilijk om te communiceren met elkaar omdat ik nog geen Nederlands of Engels spreek. Gelukkig kon Renato Tapia of Eric Botteghin helpen met vertalen. Ik heb veel van Stam geleerd, bijvoorbeeld hoe ik me beter kan positioneren op het veld. Met dat soort dingen was hij veel bezig. Onder de nieuwe trainer zijn we eigenlijk opnieuw begonnen en zijn we betere resultaten gaan boeken. Ik ben blij dat de supporters daar ook geduld voor hebben opgebracht en ons zijn blijven steunen.’

Wanneer Ié deze middag over de supporters van Feyenoord spreekt, breekt vrijwel automatisch de lach door op zijn gezicht. Al binnen een paar wedstrijden werd hij in de armen gesloten door het legioen en luidkeels toegezongen na elke geslaagde interceptie: ‘Ie - Ie - Ie - Ie!’

Hoewel hij aanvankelijk niet eens doorhad dat de klanken die van de tribune kwamen gelijk waren aan de Rotterdamse uitspraak van zijn achternaam, weet hij inmiddels de spreekkoren op waarde te schatten. ‘Het is voor mij de eerste keer dat ik op deze manier wordt toegezongen door supporters, daar ben ik heel blij mee,’ zegt hij. ‘Ik ben dankbaar voor hun steun en wil mezelf elke wedstrijd die ik speel laten zien, zodat ze van mij blijven houden. Feyenoord is de eerste club waar mijn naam zo massaal gescandeerd is. Alleen daarom al zal deze club altijd in mijn hart blijven.’

Tweeling

Edgar Ié heeft een tweelingbroer, Edelino, die net als hij deel uitmaakte van de jeugdopleiding van Sporting Lissabon. Afgezien van een halfjaar op huurbasis bij Kruoja in Litouwen speelde hij sindsdien altijd in Portugal. Dit seizoen komt de aanvaller, die ook op het middenveld uit de voeten kan, uit voor SC Gondomar, een kleine club in de derde divisie van Portugal.

Zodoende is hij tot dusver vooral gelukkig over het nieuwe hoofdstuk in zijn nu al bijzondere voetballeven. Een blik op zijn carrièreverloop tot dusver maakt in die zin ook nieuwsgierig naar zijn toekomst. Hij knikt. ‘Daar ben ik zelf ook benieuwd naar. Natuurlijk zou ik graag een keer een langere periode bij één club spelen, maar dat heb ik niet zelf in de hand. Ik heb na dit seizoen nog een contract voor twee jaar bij Trabzonspor, het hangt van die club af wat mijn toekomst brengt. Of ik zelf nog dromen heb? Natuurlijk, dan denk ik vooral aan terugkeren in de Portugese selectie (Ié speelde tot dusver één interland, in 2017 tegen Saoedi-Arabië, red.). Daar werk ik hard voor.’

Ook zijn thuisland Guinee-Bissau speelt een rol in zijn toekomstplannen. Ié zou graag een rol spelen in de wederopbouw van zijn geboorteland. ‘Ik zou het land willen helpen, maar zou nu niet weten op welke manier. Misschien is het iets voor na mijn carrière. Ik weet dat ik voor veel mensen daar een voorbeeld ben. Als je op hoog niveau in Europa voetbalt, weten de meeste mensen wel wie je bent. Misschien keer ik na mijn carrière terug om iets voor het land te betekenen. Ik denk eraan om er een huis te gaan bouwen, maar ik heb daar nog geen besluit over genomen.’

Voordat het zover is, geniet Edgar Ié van het voetbal, in elk geval tot eind dit seizoen in dienst van Feyenoord. Vanuit woonplaats Rhoon zal hij tot de zomer dagelijks met zijn vriend Mama Embalo meerijden naar Feyenoords trainingscomplex 1908. Onderweg blijft de muziek in de auto uit. In plaats daarvan praten ze van vertrek tot aankomst honderduit met elkaar. Het is een teken dat Edgar Ié het geluk heeft hervonden. Soms, als Embalo vanachter het stuur opzij kijkt, ziet hij zijn goede vriend zelfs weer lachen.